buebo
De Biquizionario
Buebo de gallina.
Aragonés - Aragonés
-
- Prenunziazión: ['bwæ.bo], ['bwe.bo] (AFI)
-
- Etimolochía: D'o latín ovum, con o sennificato igual
- Grafía alternatiba: buevo (Grafía SLA)
Sustantibo masculín
| "buebo" |
||||||
| Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sustantibo | buebo | buebos | ||||
| Deminutibo -et | buebet | buebez | ||||
| Deminutibo -ón | buebón | buebons | ||||
| Deminutibo -iello | buebiello | buebiellos | ||||
| Aumentatibo -ot | buebot | bueboz | ||||
| Aumentatibo -azo | buebazo | buebazos | ||||
| Peyoratibo | buebardo | buebardos | ||||
- Cuerpo ronchet de mida e dureza barianta, que produixen as femallas d'as aus e altros animals ta contener-be l'embrión e las sustanzias en chunto que l'alimentan á mientras d'a incubazión.
- bulgarismo: Testiclo de l'ombre. Collón
- En biolochía: Obulo u obozito segundario d'os animals.
- En biolochía: Zigoto, embrión de fase unizelular feito dimpués de fecundar-se l'anterior.
Bariants dialeutals
- Güebo, forma compatible con l'anterior, doncas l'aragonés de regular bi adube lo son consonantico debant d'os diptongos ue d'escomenzera d'a parola.
- Ou, en benasqués.
Traduzions
Buebos
-
- Prenunziazión: ['bwæ.bos] (AFI)
-
-
- Nota d'a etimolochía: En ye benita d'o plural neutro d'o latín OPUS. En abioron deribatos en toz os romanzes meyebals, pero més güei en son caítos en desuso cuasi toz.
- Grafía alternatiba: Vuebos (Grafía SLA)
-
Sustantibo masculín
| "buebo" |
||||||
| Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sustantibo | buebo | buebos | ||||
| Deminutibo -et | buebet | buebez | ||||
| Deminutibo -ón | buebón | buebons | ||||
| Deminutibo -iello | buebiello | buebiellos | ||||
| Aumentatibo -ot | buebot | bueboz | ||||
| Aumentatibo -azo | buebazo | buebazos | ||||
| Peyoratibo | buebardo | buebardos | ||||
- Lecsico meyebal: nezesidat u menester.
Exemplos d'emplego:
- ... cient florines de oro...; et aquellos he distribuydo, espendido et puestos en mis vuebos et necesidades (sieglo XV, Tergüel).
- ... todos del consello de la dita Puebla, a nos haberes fecho specialment el gracioso servicio que agora feches present, que de vuestro propio movimiento e plana voluntat dados a nos para huebos de gracia nuestra (1317, exenzión de bels impuestos á la Puebla d'Arenoso).