Aragonés - Aragonés

Aragonés zentro-oriental e oriental

Etimolochía: Parola constitutiba d'o sostrato prerromano en a Peninsula Iberica, CASSUS u CASSINUS seguntes a transcrizión latina.

Árbol caduzifolio d'a familia d'as fagazias, en o chenero Quercus, con o tranco grezisco, muitas ramas e brancas, e las fuellas lobulatas.

"caixigo" Sustantibo masculín
	Singular	Plural
Sustantibo	caixigo	caixigos
Deminutibo -et	caixiguet	caixiguez
Deminutibo -ón	caixigón	caixigons
Deminutibo -iello	caixiguiello	caixiguiellos
Aumentatibo -ot	caixigot	caixigoz
Aumentatibo -azo	caixigazo	caixigazos
Peyoratibo	caixigardo	caixigardos

Cheneral ribagorzano e en as parlas d'a metat oriental d'o Sobrarbe (balles de Puertolas-Tella, Chistau, l'alta Zinca e A Fueba). Anque coesiste en a balle de Bielsa con a forma que conserba la consonant K ena zaguera silaba: caxico, orichinal de l'aragonés. Formas con o digrafo ix [iʃ] (caixico) se produzen en a balle de Bio (Sobrarbe) como formas transizionals d'entre las tendenzias zentro-ozidentals ([ʃ] e [k]) e las zentro-orientals ([iʃ] e [ɣ]).

Estensions aprosimadas, os fautors sozials e endibiduals d'os parladors pueden fer que se troben eszezions en toz os puestos.

Caxico, forma cheneral en aragonés zentral e oczidental.
Caxigo, forma con sonorizazión d'a consonant k que tamién ye cheneral en aragonés zentral e oczidental.
Caixico en a balle de Bio.

A Biquipedia tien un articlo sobre caixigo.

Caxigar/caxicar, a selba de caxicos.
Caixigosa, a selba de caxicos ena Ribagorza.
Glan, a fruita d'o caxico.
Robre, forma meyebal de dezir-ne, emparentata con o castellano roble e lo catalán roure, que mos ha deixato toponimos en Aragón.
Cajigo, en o castellano d'Aragón, que ha quedato como parola de sostrato per l'aragonés que enantes se-i parlaba.